SGK Uzmanı Mehmet Akif Cenkci, Kademeli Emeklilik İçin Tarih Açıkladı

Türkiye’de emeklilikle ilgili tartışmaların yaş ve prim günü üzerine yoğunlaştığını ifade eden SGK uzmanı Mehmet Akif Cenkci, milyonlarca bireyi ilgilendiren en önemli faktörün sigortalılık başlangıç tarihi olduğunu vurguladı. Staj ve çıraklık dönemlerinde sosyal güvenlik sistemine kaydedilen gençlerin yıllar sonra ciddi bir adalet sorunu ile karşılaştığını dile getiren Cenkci, konuyu köşesinde tüm ayrıntılarıyla ele aldı.

Sigorta Kaydı Neden Emekliliği Başlatmıyor?

Staj ve çıraklık sigortasındaki sorunun kamuoyunda düşünüldüğü gibi yalnızca birkaç aylık prim eksikliği olmadığını, asıl problemin başlangıç tarihi olduğunu belirten Mehmet Akif Cenkci, hukuki ve teknik nedenleri şöyle açıkladı:

“Stajyerler ve çıraklar için uygulanan sigorta sistemi ile normal bir iş sözleşmesi kapsamında çalışan kişilerin sigortalılığı aynı şekilde değerlendirilmemektedir. Staj ve çıraklık döneminde esas olarak kısa vadeli sigorta primleri ödenmektedir.

Emekliliğin temel bileşenleri olan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin uzun vadeli primlerin olmaması nedeniyle bu kayıtlar emeklilik başlangıcını geriye çekmemektedir.”

Bununla birlikte uygulamanın teknik bir dayanağının bulunması, yıllar içinde ortaya çıkan mağduriyetlerin yeniden gözden geçirilmesine engel teşkil etmediğini ifade eden Cenkci, sosyal güvenlik mevzuatının toplumsal ihtiyaçlara uygun hale getirilmesi gerektiğini belirtti.

“Bugünün Çalışanına Geçmişte Seçmediği Sistem Yükleniyor”

Stajyerler ve çırakların o dönemde çalışma hayatından tamamen uzak olmadığını ve iş ortamında aktif olarak yer aldıklarını vurgulayan SGK uzmanı Cenkci, sistemdeki adaletsizliği şu şekilde ifade etti:

“Bugün staj veya çıraklık başlangıcının emeklilikte göz önünde bulundurulmasını isteyen birey, genç yaşında hangi sigorta türünden prim ödeneceğine kendisi karar vermedi. ‘Uzun vadeli sigorta primimin de yatırılmasını talep ediyorum’ deme şansına sahip değildi. Prim oranlarını belirleyemezdi. Sigortalılığın kapsamını seçme hakkı yoktu.

Kişinin belirleme yetkisine sahip olmadığı geçmiş bir sistem tercihi, bugün bütün sonuçlarıyla o kişinin üzerine mi bırakılmalıdır? Türkiye’nin bu soruya artık yanıt vermesi gerekiyor.”